อภิธานศัพท์งานโลหะและมีด: ไฟน์แบลงกิ้ง ชุบแข็งสุญญากาศ Liner Lock MOQ

กระบวนการผลิต
โครงสร้างมีด
ธุรกิจและคุณภาพ

กระบวนการผลิต

ไฟน์แบลงกิ้ง (Fine blanking): กระบวนการปั๊มที่ยึดแผ่นโลหะด้วยวงแหวนรูปตัว V และแรงกดสวนขณะตัด ทำให้ขอบเรียบและขนาดแม่นยำ ใช้กับใบมีด แผ่นล็อก และชิ้นส่วนคล้ายเฟือง มักไม่ต้องกัดซ้ำภายหลัง
การปั๊มขึ้นรูป (Stamping): การใช้เครื่องปั๊มและแม่พิมพ์เจาะ ตัด ดัด หรือขึ้นรูปแผ่นโลหะ รวดเร็วและต้นทุนต่อหน่วยต่ำ เป็นกระบวนการหลักของชิ้นส่วนโลหะปริมาณมาก
งานกัด CNC: การกัด กลึง หรือเจียรที่ควบคุมเส้นทางเครื่องมือด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ทำรูปทรง 3 มิติและรูที่แม่นยำซึ่งการปั๊มทำไม่ได้ แบบ 3 แกนเหมาะกับชิ้นงานแบน แบบ 5 แกนกัดด้ามโค้งซับซ้อนได้ในการจับยึดครั้งเดียว
การชุบแข็งสุญญากาศ: การให้ความร้อน ชุบแข็ง และอบคืนตัวในเตาสุญญากาศ เพื่อให้เหล็กได้ความแข็งและความเหนียวตามที่ออกแบบ เมื่อไม่มีอากาศ ผิวจึงไม่เกิดออกไซด์หรือสูญเสียคาร์บอน ใบมีดบิดตัวน้อย เหมาะกับสเตนเลสโลหะผสมสูงและเหล็กผง
การอบคืนตัว (Tempering): การให้ความร้อนซ้ำที่อุณหภูมิต่ำกว่าหลังชุบแข็งและคงไว้ เพื่อลดความเปราะและเพิ่มความเหนียว สร้างสมดุลระหว่างความแข็งกับการต้านทานบิ่น มักทำสองครั้ง
การเจียรน้ำ: การเจียรโดยมีน้ำหล่อเย็นไหลผ่านหินเจียรและชิ้นงาน ใช้ขึ้นรูปผิวเรียบ มุมลบคม และคมมีด น้ำพาความร้อนออกไป ป้องกันใบมีดร้อนเฉพาะจุดจนสูญเสียความแข็งจากการชุบ
การเคลือบ PVD: การเคลือบด้วยไอทางกายภาพ: ทำให้โลหะหรือเซรามิกกลายเป็นไอในห้องสุญญากาศแล้วเกาะบนใบมีดเป็นชั้นฟิล์มบางมาก แข็ง และทนสึก สีที่พบบ่อยคือดำ เทา ทอง ส่วน DLC (คาร์บอนคล้ายเพชร) เป็น PVD ชนิดที่มีแรงเสียดทานต่ำที่สุด
การเคลือบสีด้วยไฟฟ้า (EDP): จุ่มชิ้นงานในอ่างสีสูตรน้ำแล้วจ่ายกระแสไฟฟ้าให้สีเกาะสม่ำเสมอทุกพื้นผิว รวมถึงในรูและซอกมุม จากนั้นอบให้แข็งตัว ความหนาสม่ำเสมอ ยึดเกาะดี กันสนิมดี นิยมใช้กับเครื่องมือสีดำและชิ้นส่วนกลาโหม
การพ่นทราย: ใช้ลมอัดพ่นทรายละเอียดหรือเม็ดแก้วไปที่ผิว เพื่อสร้างผิวด้านสม่ำเสมอและขจัดครีบกับสะเก็ดออกไซด์ ยังเป็นการเตรียมผิวเพื่อเพิ่มการยึดเกาะก่อนพ่นสีหรือเคลือบ PVD
การขัดในถังหมุน (Tumbling): นำชิ้นงานจำนวนมากใส่ถังหมุนหรือเครื่องสั่นพร้อมหินขัด น้ำ และสารขัด เพื่อขจัดครีบและลบเหลี่ยมให้มน เหมาะกับการตกแต่งชิ้นส่วนปั๊มขนาดเล็กจำนวนมาก
พาสซิเวชัน (Passivation): ล้างด้วยกรดเพื่อขจัดเหล็กอิสระบนผิวสเตนเลส และให้ผิวสร้างชั้นโครเมียมออกไซด์ป้องกันที่สมบูรณ์ เพิ่มความต้านทานสนิม มักเป็นขั้นตอนสุดท้ายก่อนส่งชิ้นส่วนสเตนเลส
แม่พิมพ์ (Tooling): แม่พิมพ์ จิ๊ก และฟิกซ์เจอร์ที่ทำขึ้นเฉพาะสำหรับปั๊มหรือขึ้นรูปชิ้นงาน เป็นค่าใช้จ่ายครั้งเดียวก่อนผลิตจำนวนมาก อายุนับเป็นจำนวนครั้งปั๊ม ในงาน OEM ลูกค้ามักจ่ายและเป็นเจ้าของ โรงงานเก็บรักษาและบำรุงรักษา

โครงสร้างมีด

Liner lock: กลไกล็อกมีดพับที่พบมากที่สุด: แผ่นเหล็กสปริงในด้ามจะดีดเข้าไปหลังโคนใบมีดเมื่อเปิด และยันใบมีดไว้ ปิดโดยใช้นิ้วโป้งดันแผ่นออก โครงสร้างง่าย ต้นทุนต่ำ ใช้มือเดียวได้
Frame lock: ทำงานเหมือน liner lock แต่แผ่นล็อกเป็นส่วนหนึ่งของโครงด้ามเอง (มักเป็นแผ่นไทเทเนียมหรือสเตนเลส) หนาและแข็งแรงกว่า พบในมีดพับระดับสูง
Back lock: ก้านโยกที่มีสปริงบนสันด้ามจะตกลงในร่องของโคนใบมีดเพื่อล็อก ปลดโดยกดจุดปลดล็อกบนสันด้าม เป็นแบบดั้งเดิม ใช้ได้ทั้งสองมือ และล็อกแน่น
Crossbar lock: แกนเหล็กที่ทะลุผ่านด้ามถูกสปริงทั้งสองข้างดันเข้าร่องของโคนใบมีด ดึงถอยหลังเพื่อปลด ใช้ได้ทั้งสองมือ เปิดปิดมือเดียวได้ และนิ้วไม่ต้องอยู่ในแนวใบมีด
โคนใบมีด (Tang): ส่วนของใบมีดที่ยื่นเข้าไปในด้าม ในมีดพับมีรูแกนหมุน ร่องล็อก และจุดหยุด ส่วนมีดใบตายแบ่งเป็น full tang ที่ยาวตลอดด้าม และ hidden tang ที่ซ่อนอยู่ในด้าม
แผ่นด้าม (Scales): วัสดุด้ามชั้นนอกที่ยึดกับโคนใบมีดหรือแผ่นซับทั้งสองข้าง ที่พบบ่อยคือ G10 Micarta ไทเทเนียม อะลูมิเนียม ไม้ และคาร์บอนไฟเบอร์ กำหนดความรู้สึกในการจับ น้ำหนัก และรูปลักษณ์ มักขึ้นรูปด้วย CNC
แกนหมุน (Pivot): แกนที่ใบมีดพับหมุนรอบ ประกอบด้วยสกรูแกนหมุนกับแหวนรองหรือลูกปืน ความแม่นยำในการกัดแกนหมุนและวัสดุแหวนรองกำหนดความลื่นในการเปิดและระยะโยกซ้ายขวาของใบมีด
ลูกเหล็กดีเทนต์ (Detent): ลูกเหล็กเล็ก ๆ ที่ฝังในแผ่นซับ เมื่อปิดมีดจะตกลงในหลุมเล็กบนโคนใบมีด ทำให้ใบมีดไม่เด้งเปิดเอง ความลึกและตำแหน่งของหลุมกำหนดความหนักเบาของแรงเปิดมีด
รูปแบบการเจียรใบมีด (Grind): รูปทรงหน้าตัดจากสันถึงคมมีด: แบบแบน (flat) คมและใช้งานได้หลากหลาย แบบเว้า (hollow) บางและคมที่สุดแต่ทนน้อยกว่า แบบนูน (convex) ทนทานที่สุด แบบสแกนดิ (scandi) ดูแลง่าย ขึ้นกับการใช้งานและต้องระบุในแบบ
มุมลบคม (Edge bevel): ส่วนลาดเล็ก ๆ สุดท้ายที่ปลายคมซึ่งทำหน้าที่ตัดจริง ระบุเป็นมุมต่อด้าน (เช่น 15°–20°) มุมเล็กจะคมกว่าแต่บิ่นง่าย ในการผลิตจะเจียรด้วยจิ๊กคงที่เพื่อให้ทุกเล่มเท่ากัน
ปุ่มนิ้วโป้ง / ฟลิปเปอร์: กลไกเปิดมีดพับด้วยมือเดียวที่พบบ่อยสองแบบ: ปุ่มนิ้วโป้งคือเดือยเล็กที่ยึดด้านข้างใบมีด ใช้นิ้วโป้งดันเปิด ส่วนฟลิปเปอร์คือครีบที่ยื่นจากโคนใบมีด ใช้นิ้วชี้กดให้ใบมีดสะบัดออก มักใช้ร่วมกับลูกปืน

ธุรกิจและคุณภาพ

OEM: การผลิตตามแบบของลูกค้า: ลูกค้าให้แบบและสเปก โรงงานผลิตตามนั้น แบบและทรัพย์สินทางปัญญาเป็นของลูกค้า
ODM: การออกแบบและผลิตโดยโรงงาน: ลูกค้าแจ้งความต้องการ โรงงานออกแบบและผลิต สินค้าติดแบรนด์ลูกค้า กรรมสิทธิ์ในแบบกำหนดตามสัญญา
RFQ (ขอใบเสนอราคา): คำขอราคาจากลูกค้าถึงโรงงาน RFQ ที่สมบูรณ์ประกอบด้วยแบบ วัสดุ ผิวเคลือบ จำนวน ปริมาณต่อปี ราคาเป้าหมาย และกำหนดส่ง ยิ่งครบถ้วน ใบเสนอราคายิ่งแม่นยำและรวดเร็ว
MOQ (จำนวนสั่งซื้อขั้นต่ำ): จำนวนขั้นต่ำที่โรงงานรับต่อคำสั่งซื้อ ขึ้นกับการตัดจ่ายค่าแม่พิมพ์ ล็อตซื้อวัสดุ และเวลาเปลี่ยนสายผลิต MOQ ของชิ้นงานเดียวกันจะต่างไปตามวัสดุและผิวเคลือบ
ระยะเวลาส่งมอบ (Lead time): ระยะเวลาตั้งแต่สั่งซื้อจนถึงส่งสินค้า แบ่งเป็นระยะเวลาทำตัวอย่างและระยะเวลาผลิต ล็อตแรกที่รวมการทำแม่พิมพ์มักนานที่สุด ส่วนคำสั่งซื้อซ้ำนับเฉพาะเวลาวัสดุและการผลิต
DFM (การออกแบบเพื่อการผลิต): การที่โรงงานตรวจแบบของลูกค้าก่อนเสนอราคา และเสนอปรับวัสดุ ค่าพิกัดความเผื่อ รัศมีมุม ความหนา และลำดับกระบวนการ เพื่อตัดส่วนที่ผลิตไม่ได้หรือแพงเกินจำเป็นออกก่อนทำแม่พิมพ์
FAI (การตรวจสอบชิ้นงานแรก): หลังทำแม่พิมพ์หรือกระบวนการเสร็จ จะวัดทุกขนาดในแบบจากชิ้นงานล็อตแรกและออกรายงาน เริ่มผลิตจำนวนมากเมื่อลูกค้าอนุมัติแล้วเท่านั้น ลูกค้ากลาโหมและอุตสาหกรรมมักกำหนดให้ทำ
ค่าพิกัดความเผื่อ (Tolerance): ช่วงเบี่ยงเบนที่ยอมรับได้ของแต่ละขนาดในแบบ ค่าพิกัดยิ่งแคบ ต้นทุนกระบวนการ การวัด และของเสียยิ่งสูง การกำหนดค่าพิกัดแคบเฉพาะจุดที่ฟังก์ชันต้องการ (เช่น รูแกนหมุน ผิวล็อก) และผ่อนคลายส่วนอื่น คือกุญแจควบคุมต้นทุน
NDA (ข้อตกลงรักษาความลับ): สัญญารักษาความลับที่ลงนามก่อนแลกเปลี่ยนแบบและข้อมูลธุรกิจ กำหนดให้ใช้ข้อมูลเฉพาะโครงการนั้นและห้ามเปิดเผย Choun Yi ลงนาม NDA ก่อนรับแบบได้ตามต้องการ และเก็บแบบในระบบ PDM ที่กำหนดสิทธิ์รายโครงการ

ดูเพิ่มเติม

OEM กับ ODM ต่างกันอย่างไร ความสามารถด้านกระบวนการผลิต OEM/ODM มีด

อภิธานศัพท์งานโลหะและมีด

กระบวนการผลิต

โครงสร้างมีด

ธุรกิจและคุณภาพ

มีคำในแบบที่ไม่เข้าใจ? ถามเราได้ ตอบกลับภายใน 1–2 วันทำการ